In de jaren zeventig resoneerde alom de kreet ‘Je bent jong en je wilt wat’. Maar wát die jongere precies wilde? Hip zijn, dansen op swingende muziek, een toekomst als één wervelende Bacardiparty. Het allerbelangrijkste als puber was te voldoen aan de verwachtingen van je peergroup. Ben je tegenwoordig een loser als je niet beschikt over de nieuwste i-Phone of de juiste Nikes, ik bleekte mijn spijkerbroek, want korenblauw was ongelooflijk square.

Klassieke muziek paste niet in het plaatje van energiek, vlot en spannend en je haalde het niet in je hoofd een duffe concertzaal te betreden. Sindsdien is de jacht op jongeren alleen maar toegenomen. Hoe ouder en vergrijsder wij worden, hoe harder wij pogen de jeugd te overtuigen van het belang van onze interesses. Maar wie opgroeit moet zich afzetten tegen vorige generaties, om zijn eigen plaats in het leven te kunnen bepalen. En hoe erg is het eigenlijk dat de gemiddelde leeftijd van concertbezoekers stijgt, nu wij aanzienlijk langer leven en veertig nog geldt als jong?

Bovendien is het maar waar en hoe je kijkt, er zijn genoeg voorbeelden dat jongeren wel degelijk warmlopen voor klassieke muziek. De vereniging Entrée van het Concertgebouw telt bijna zevenduizend leden, het Prinses Christina Concours trekt een recordaantal deelnemers en het twee jaar geleden onder de Amsterdamse Torensluis geopende Brug9 vult moeiteloos de zaal met klassieke noten. Een avond ‘klassiek clubben’ in de Yellow Lounge op het Westergasterrein was vorig jaar in no time uitverkocht – naast een DJ kon je genieten van ‘de Jussen-broertjes die synchroon hoofdboppend Liszt en Chopin ten gehore brachten’, zoals een recensent opmerkte.

En daar komen we bij een merkwaardig punt: zodra jonge mensen een klassiek instrument gaan bespelen, kiezen ze voor het IJzeren Repertoire. Ik zou denken: je bent jong en je wilt wat, dus je kijkt om je heen en voert de muziek uit van je componerende leeftijdgenoten. Maar die peergroup pressure geldt kennelijk alleen de vele varianten van populaire muziek, van dubstep tot triphop en retrorock. Terwijl toch alle ensembles voor hedendaagse muziek compositieworkshops en -wedstrijden organiseren, die enthousiaste deelnemers trekken en een groot publiek. Waar zit hem die kink in de kabel tussen jonge musici en jonge componisten?

Aan het Prinses Christina Concours ligt het niet: het biedt prijzen voor het best uitgevoerde moderne stuk (een passe-partout voor de Gaudeamuscompetitie), en het fraaist gespeelde werk van een Nederlandse componist (gratis partituren van Donemus). Toch presenteren kandidaten bijna zonder uitzondering het gangbare repertoire, slechts een enkeling waagt zich aan muziek van een nog levende componist. Die is dan wel flink op leeftijd, zoals Sofia Goebaidoelina en Louis Andriessen – de enige twee die ik dit jaar turfde.

Zijn klassieke musici in de dop zo behoudzuchtig omdat zij zijn opgegroeid in een gezin waarvan de ouders piano spelen en het Concertgebouw frequenteren? Maar hoe zit het dan met het kroost van al die bezoekers van moderne concerten? Bijna elfhonderd van u vulden de enquête in van Muziekvan.nu. Gemiddeld bent u zo’n vijftig jaar en gezamenlijk heeft u vast heel wat (klein)kinderen op de wereld gezet. Dus waarom is slechts drie procent van de invullers onder de dertig? – Er is werk aan de winkel: misschien bent u niet meer jong, maar u wilt wat!?

Thea Derks